11 Mayıs 2017 Perşembe

Uyku Kitabı

Gündüz uykuları çocuklar için gerekli midir?

Çok gereklidir. Büyüdükçe gündüz uyku süreleri ve sıklığı azalır, ortalama 4 yaşında da kesilebilir. Gün içinde uyumayan bebeğin ciddi uyku sorunları oluşabilir. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre gündüz uykuları düzenli ve yeterli olan bebeklerin hafızaları ve öğrenme becerileri de daha iyi oluyor. Özellikle büyüme ataklarında bebeklerin gündüz uykularını kaçırmamalarına dikkat etmek gerekir. Daha çok beslenmeye olduğu gibi daha çok uykuya da ihtiyaç duyarlar bu dönemlerde. Ek olarak, gündüz uyuyan bebeklerin gece uykuları da iyi olur. 

İyi bir uykunun çocuklar için önemi nedir? 

Araştırmalar, bebeklik/ çocukluk döneminde yeterli ve düzenli uyumayanların bu sorunu yetişkinliklerine taşıdığını ve çözmekte zorlandıklarını gösteriyor. Bu bağlamda hem ailelerin hem de pediatristlerin bebeklerin sağlıklı bir uyku düzeni oluşturabilmeleri için çalışmaları gerekiyor. Bebeklerde uyku hijyeninin altın kuralı bir rutin oluşturmaktır. İlk 1-2 haftadan sonra emzirme düzeni yerleştikten, anne-baba ve bebek birbirlerine biraz alıştıktan sonra bu rutin rahatlıkla yerleştirilebilir. Uyku Kitabı'nda bu rutinin nasıl olması gerektiğine değiniyorum. Çocukların bedensel ve zihinsel gelişimleri için düzenli ve yeterli uykuya ihtiyaçları vardır. Uykusu eksik kalan çocuklar sık hastalanırlar, öğrenme problemleri yaşarlar ve genellikle mutsuz/ huzursuz çocuklar olurlar. 

Dr. Marc Weissbluth Healthy Sleep Habits, Happy Child isimli kitabında şöyle der: “Uyku problemleri (ya da bozuklukları) çocuğun yalnızca gecelerini değil gündüzlerini de kötü etkiler. Çocuk zihinsel olarak uyanık kalmakta zorluk çeker, dikkatini toplamada zorlanır, konsantrasyon güçlüğü çeker ve dikkati çok kolay dağılır. Aynı zamanda fiziksel olarak fevri hareketleri olur, hiperaktif ya da tembel olur.” Bütün bunlar da çocuğun ya da bebeğin gelişimini olumsuz etkiler elbette... Yapılan araştırmalara göre uyku sorunu olan bebeklerin %84’ü, ilerleyen yaşlarında da şu veya bu şekilde uyku problemi yaşamaya devam ediyorlar. 

Bir bebeğin hayatında önemli iki şey vardır: iyi beslenmesi ve iyi uyuması. Biz Türkiyeli ebeveynler, bebeklerimizin iyi beslenmeleri için gösterdiğimiz çabayı uykuları için göstermeyebiliyoruz. Oysa ki birinin eksikliği en az diğerinin eksikliği kadar etkiler bebeğimizin sağlığını ve mutluluğunu... Bunun farkında olarak bebeklerimiz için yapacağımız her şeyi onların iyiliğini düşünerek yapmalıyız. Onlar için iyi olan bizim için olmayabilir, evet. Fakat ana-babalık zaten fedakarlık değil midir? 

Uyku eğitimi nasıl verilir? Ne zaman başlamak lazım? 

Uyku eğitimine başlamadan önce bir düzen oluşturmalısınız. Bunun için dikkat etmeniz ve uymanızı tavsiye ettiğim 5 kural var: 

1- Bir uyku ritmi oluşturun: Bir uyku ritmi oluştururken bebeklerin doğduklarında sirkadyen ritim’lerinin henüz oturmadığını ve vücut saatlerinin dengeyi hala aradığını göz önüne almalısınız. Sirkadyen ritmin tam anlamıyla oturması için 2-4 ay gibi bir süreye ihtiyaç vardır. Bu da bebeklere 3 ay dolmadan neden uyku eğitimi vermemek gerektiğini açıklayan en önemli nedenlerden biridir. 

2- Bebeğinize temiz hava aldırın: Kızım Leyla 1 haftalıkken dışarı çıkmaya başladı, o gün bugündür kar fırtına yağmur çamur demeden muhakkak hergün dışarı çıkarız. Tabii ki güzel olan havalarda dışarıda geçirilen vakit daha uzun oluyor, kötü havalarda ise kısa tutuyoruz. Önemli olan evin dışına çıkması ve temiz hava alması. Çünkü temiz hava sağlıklı ve güçlü çocuklar yaratır. Bir çocuğun iyi uyuyabilmesinin şartlarından biri de sağlıklı olmasıdır. 

3- Bebeğinize egzersiz yaptırın: Çocuğun hareket etmesi sadece iyi uyuması için değil, kuvvet kazanması, fiziksel gelişimi ve genel anlamda sağlığı için de çok önemlidir. Son yıllarda oldukça yoğun biçimde karşımıza çıkan “sağlığınız için spor yapın” kuralı çocuklarımız için de geçerlidir. 

4- Bir uyku rutini oluşturun: Uykudan önce bir rutin oluşturmak, yatma saatinin yaklaştığına dair bir mesaj verir çocuğa. Böylelikle içinde bulunduğu hareketli ve eğlenceli ortamdan yavaş yavaş uzaklaşmaya alıştırır kendini. Eğer ani bir kararla bebeğinizi yatırmaya karar verirseniz ters tepecektir. Bebek uyumaya hazır olsa bir bu ani değişikliği anlamakta zorlanacak ve uyumayı reddedecektir. Tıpkı yetişkinlerin olduğu gibi bebeklerin de bir çeşit hazırlığa ihtiyaçları vardır. 

5- Bir uyku arkadaşı edinmesini sağlayın: Bazı çocukların bağımlılık geliştirdiği bir oyuncak arkadaşı vardır. Bu her zaman bir oyuncak olmak zorunda değildir; bir battaniye ya da emzik de olabilir. O olmadan uyumayı reddederler. Eğer sizin bebeğinizin böyle bir bağımlılığı yoksa edinmesi için yardımcı olmanızda bir sakınca görmüyorum. Çünkü bu tip oyuncaklar çocuğun rahat uyuması için çok yardımcı olurlar. "Peki ya bu alışkanlıktan vazgeçiremezsem?" diye endişe etmeyin çünkü eninde sonunda, siz istemeseniz de unutacaktır. 

Bebekleri sallayarak uyutmakta sakınca var mı?

Bizim toplumumuzda en yaygın uyutma şekli sallamaktır. Bebek ya ayakta ya battaniyede ya da beşiğinde sallanarak uyutulur. Bu da rahatlıkla alışkanlığa dönüşür. İlk 3 ay bebekleri sallayarak uyutmakta sorun görmüyorum eğer başka şekilde uyutma şansınız yoksa. Anca ayakta ya da battaniyede sallamamanızı, mümkünse sallanan koltukta kucağınızda sallamanızı öneririm. Çünkü uyku eğitimine sıra geldiğinde bebeği bağımlı olduğu ayakta yastıktan ya da battaniyeden uzaklaştırmanız zor olacaktır. Ancak ilerleyen sayfalarda bahsini edeceğin rutinin parçası olan ninni söyleme aşamasını kucağınızda gerçekleştirebilirsiniz. Kucakta sallamaktan kucakta ninniye geçiş çok daha az sancılı olur hatta çoğu zaman problem olmaz. Fakat bebeği battaniyeden ya da annenin ayaklarından koparmak daha zordur. Pek çok durumda "acımasız" bulunabilir. -

Uyku eğitiminde anne-babaların sık yaptıkları yanlışlar neler?

Uyku eğitiminde en sık yapılan yanlışları, anne ya da baba hazır olmadan eğitime başlamak, bebek hazır olmadan eğitime başlamak ve eğitimi herhangi bir nedenle yarıda kesmek olarak sıralayabilirim. Bebeğin uyku eğitimi hastalık, misafir veya seyahat gibi nedenlerle bozulabilir. Normal düzene döndüğünüzde bebeğinize eğitimi hatırlatmalısınız yoksa dönüşü zor olur. Uyku eğitimine başladığınızda en zor günler ilk 2 gün olacaktır. Sonrası daha rahat geçer pek çok anne-baba için. Eşlerin bu konuda birbirlerine destek olmaları da çok önemli. Eğer uyku eğitimi kararı verilmişse bunun birlikte verilmiş olması gerekir. Eşlerden biri eğitime yardımcı olmuyorsa bu bütün ev halkı için problem yaratır.

Eren Kaya

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorumunuz için teşekkür ederim

Bebek Yapım Bakım Onarım

Bebek Yapım Bakım Onarım